İslami Yol... » Kurbân ve Av

Teşrik Tekbiri

Cevahir — Wed, 25 Nov 2009 21:37:38 +0000

Teşrik; doğuya doğru gitmek, parlamak, eti güneşe sermek demektir.

Teşrik tekbiri, Kurban bayramı günlerinde farz namazlardan sonra getirilen tekbirlerdir. Kurban Bayramının ilk gününe “yevm-i nahr“, diğer üç güne ise “eyyâmü’t-teşrîk (teşrîk günleri)” denir. Bayramdan bir gün önceki güne de “arefe günü” denir.

Arefe günü sabah namazından itibaren bayramın dördüncü gününün ikindi namazına kadar, yirmiüç farz namazının arkasından birer defa;

Teşrik Tekbirini Dinle:

[mp3]/wp-content/uploads/2009/11/tesrik_tekbir.mp3[/mp3]

“Allahu ekber Allahu ekber, Lâ ilâhe illallahu vallahu ekber. Allahu ekber ve lillahi’l-hamd”

diye tekbir getirilir ki, buna “teşrîk tekbiri” denir.

Anlamı şöyledir:
“Allah herşeyden yücedir, Allah herşeyden yücedir. Allah’tan başka ilâh yoktur. O Allah herşeyden yücedir, Allah herşeyden yücedir. Hamd Allah’a mahsustur”.

Tekbirlerin bu şekli Hz. Ali ve Abdullah b. Mes’ûd (r. anhümâ)’ya dayanır.

Teşrîk tekbirlerinin başlangıcı Hz. İbrahim’in oğlu İsmail’i kurban etme olayına kadar uzanır. İbrahim (a.s), gördüğü sahih rüya üzerine oğlunu Allah yolunda kurban etmeye karar verir. Kurban hazırlıkları sırasında Cebrail (a.s) gökten buna bedel olarak bir koç getirir. Dünya semasına ulaştığında yetişememe endişesi ile Cebrail (a.s); “Allahu ekber Allahu ekber” diyerek tekbir getirir. İbrahim (a.s) bu sesi işitince başını gökyüzüne çevirir ve onun bir koçla geldiğini görünce; “Lâ ilâhe illâllahu vallahu ekber” diye cevap verir. Bu tekbir ve tevhîd kelimelerini işiten ve kurban edilmeyi bekleyen İsmail (a.s) da; “Allahu ekber velillâhi’l-hamd” der. Böylece kıyamet gününe kadar sürecek büyük bir sünnet başlatılmış olur (es-Saffât, 37/102, 107; İsmail” maddesi; el-Mavsılî, el-İhtiyar li Ta’lîli’l-Muhtar, Kahire (t.y), I, 87, 88).

Tekbirlerin yirmiüç vakit okunması Ebû Yusuf ile İmam Muhammed’e göredir. Fetvâ da buna göre verilmiştir. Ebû Hanîfe’ye göre, teşrîk tekbirleri arefe günü sabah vaktinden, bayramın ilk günü ikindi vaktine kadar olan sekiz vakit farz namazlarının arkasından getirilir.

Teşrîk tekbirleri birçok fakihe göre vaciptir. Bazılarına göre ise sünnettir. Ebû Yusuf ile İmam Muhammed’e göre farz namazlarını kılmakla yükümlü olanlara bu tekbirler vaciptir. Bu konuda tek başına kılanla, imama uyan, yolcu ile mukim, köylü ile şehirli, erkekle kadın eşittir. Böyle teşrîk tekbirleri cemaatle de, yalnız başına da eda edilir. Kaza da edilebilir. Erkekler tekbiri açıktan, kadınlar ise gizlice getirir. Vitir namazı ile bayram namazları sonunda tekbir getirilmez.

Ebû Hanîfe’ye göre, teşrîk tekbirlerinin vacip olması için yükümlünün hür, mukîm ve erkek olması ve farz namazın cemaatle kılınmış bulunması şarttır. Bu yüzden yolcu, köle, kadın ve tek başına namaz kılana bu tekbirler vacip olmaz. Ancak bu sayılanlar imama uyarlarsa, cemaatle birlikte tekbir alırlar. Cuma ve bayram namazı kılınmayan küçük yerleşim merkezlerinde de teşrik tekbiri getirilmez ve cuma günü öğle namazını cemaatle kılan özürlü kimselere de vacip olmaz.

Bir yılın teşrîk günlerinde kazaya kalan bir namaz, yine o yılın teşrik günlerinden birinde kaza edilse, sonunda teşrik tekbiri alınır, fakat başka günlerde veya başka yılın teşrîk günlerinde kaza edilse, teşrîk tekbiri alınmaz.

Bir namazda sehiv secdesi, teşrîk tekbiri ve telbiye bir araya gelse, önce sehiv secdesi yapılır, sonra tekbir alınır, daha sonra da telbiyede bulunulur (telbiye için bk. “Hacc” maddesi).

Hamdi DÖNDÜREN

Kurban Fedakarlıktır…

Cevahir — Thu, 19 Nov 2009 22:11:57 +0000

Kurban; fedakârlıktır Yardımlaşma ve dayanışma ruhunun olgunluk anahtarıdır ALLAHu Teâla’nın emretmiş olduğu bir ibadettir Elbette ki sayısız hikmetleri vardır ALLAH’ın adını anarak bize verilen hayvanların kesilmesi, teslimiyettir, samimiyettir Hakiki kulluğu hatırlamak, gerçek mânâda Yüce Rabbimize kulluğumuzu yerine getirmektir
Can Sermayesini Fedâ Edenler
Tasavvufî edebiyatta, âşığın elindeki tek sermayesi candır Canını sevdiği uğruna fedâ edenler, sadakat göstermiş olurlar Dîvan-ı Hulûsî-i Dârendevî’deki bir beyitte şöyle buyurur:

Gönlüm sana hayrânedir dîdelerim giryânedir
Bu can dahi kurbânedir ey yâr-ı sâdık yâr yâr

Kurban; paylaşmanın, yakınlaşmanın, mü’minlerin birbirinin halinden haberdar olmanın kapılarını aralar
Yüce kitabımız Kur’ân-ı Kerim’de: “Kurbanlık büyük baş hayvanları da sizin için ALLAH’ın dininin nişanelerinden kıldık Sizin için onlarda hayır vardır Onlar saf saf sıralanmış dururken (kurban edeceğinizde) üzerlerine ALLAH’ın adını anın” (Hac, 36) diye emredilmektedir

“Kurban, insanı ALLAH ‘a yakınlaştıran, ALLAH’a yakınlaşmaya vesile olan şeydir Kurbanda ihlas ve takvâ aranır Hacc sûresinin 37 ayetine göre kurbanda, bizi ALLAH’ın rızâsına ulaştıracak şey etleri ve akıtılan kanları değil, maneviyâtımızdan doğan kalplerimizi ALLAH’ın emrine uymaya ve O’na tazime ihlas ile yakınlaşmaya davet eden takvâmızdır
İnsan kurban kesmekle, ALLAH ‘a ve ALLAH’ın emirlerine karşı olan teslîmiyetini itâat ve inkıyâdını, îcâbında her fedâkarlığa âmâde bulunduğunu göstermiş olur Fedâkarlık, maldan başlar Hz İbrahim (as)’ın kurban hadîsesinde olduğu gibi ALLAH yolunda canı seve seve fedâ etmeyi göze almakta nihâyet bulur Peygamberler hep böyle olurlar ALLAH ‘a bağlılıklarını, teslîmiyetlerini en ağır şartlar altında bile isbât ederler Hazret-i İbrahim (as), ALLAH rızâsı için kurban kesmekte devâm etmiş bir peygamberdir Rasûl-i Ekrem Efendimiz bunu “Kurbanınızı kesiniz, kurban kesmek babanız İbrahim’in sünnetidir” meâlindeki hadîs-i şerîfleriyle haber vermişlerdir Kurban, Rasûl-i Ekrem Efendimize, Kevser sûresinde emredilmiştir Bu sûrede buyuruyor ki: “Hiç şüphesiz biz sana atiyye ve ihsân olarak Kevser’i verdik, öyle ise sen de Rabbin için namaz kıl ve kurban kes Nesli, adı sanı kesilecek olan sen değil, asıl sana buğz eden, kin tutanın kendisidir” (Kevser, 1-3)
“Cömert Kişi ALLAH’a Yakındır”
Zengin olan Müslümanlar bu ibadet vesilesiyle, malını ALLAH’ın hoşnutluğunu kazanmak suretiyle yalnızca rıza-i Bâri için verir Vicdanen, ihtiyaçlı bir Müslüman yardımda bulunmanın zevkiyle mesrûr olur Cimrilik hastalığından kurtulur
Hz Peygamber (sav) şöyle buyurur: “Cömert kişi, ALLAH’a yakın, Cennet’e yakın, insanlara yakın ve Cehennem ateşinden uzaktır Hasis insan, ALLAH’tan uzak, Cennet’ten uzak ve Cehennem ateşine yakındır Cömert cahil, ibadet eden cimriden ALLAH’a daha sevimlidir”

“Cömert ol, cömertlik bir civanmertlik şiarıdır Cömert ALLAH’ın dostu, cimri ise düşmanıdır”

Sevdiği uğruna canını veren âşık; vuslata kavuştuğu gibi, kurbanını Rabbinin rızası için kesen bu vecibeyi yerine getiren mü’min de mutlu olur

Benim canım sana kurbân olursa
Diyem yüzbin kerre eş-şükrü li’llâh

Sevgili için bin canı olsa kurban etmeyi göze alan gerçek sadıklar, gerçek bağlandığı kapıdan dönmezler Hazret şöyle buyurur:

Gördüm yüzünü hayrânın oldum
Yandım oduna sûzânın oldum
Bin can ile hem kurbânın oldum
Yüz dönmek olmaz yârım kapından

Malını, kurbanını, ALLAH için fedâ edemeyenler, aşk meydanında, muhabbet pazarında can sermayesini de sevdiklerine veremezler
Kurban, kulların şükran ifadesidir Fakirler de karamsarlıktan kurtulur, kendine ALLAH’ın bayram gününde bir ikramı olarak kabul eder, Rabbine şükreder, hayır sahibine teşekkür eder, dua eder…
Bayramlar neşe, sevinç, birlik ve beraberlik günleridir Bayramlar paylaşma, yardımlaşma ve kardeşlik günleridir Canını fedâ edenlerin hâlini tasvir eden bir beyit:

Îd-ı vaslını bulan canını etmiş fedâ

Mansûr gibi yoluna hep kurbâna gelmişler

Peygamberimizin; “İmkânı olup da kurban kesmeyen bizim namazgâhımıza yaklaşmasın” hadis-i şerifi kulaklarımıza küpe olmalıdır İnanan insan elindeki nimetin, imkânın şükranesi olarak Yüce Yaratıcıya karşı vazifesini en güzel bir şekilde yerine getirmelidir

Rasullullah Efendimiz (sav): “Hiçbir kul, kurban günü, ALLAH indinde kan akıtmaktan daha sevimli bir iş yapamaz Zira, kesilen hayvan, kıyamet günü boynuzlarıyla, kıllarıyla, tırnaklarıyla gelecektir Hayvanın kanı yere düşmezden önce ALLAH indinde yüce bir mevkiye ulaşır Öyle ise, onu gönül hoşluğu ile ifa edin” buyurmaktadır
Kurban kesmenin sevabını soran sahabeye, Peygamber Efendimiz, “Kurbanın her bir kılı için bir sevap vardır” buyurmuşlardır
Kurban Teslimiyettir
Dîvan’daki bir beyitte; Hz İbrahim’in, oğlu Hz İsmail’in kurban edilmesi emrine göstermiş olduğu teslimiyete binaen kurban gönderildiğini anlatan Kur’ân’daki kıssa konu edilerek şöyle buyurulur:

Bir yerde karârın yok iken nice durursun
Ferzend-i Halîl-veş sana kurbân mı erişdi

Cenâb-ı Hakk; ihsan buyurduğu şu kadar nimetler karşılığında kullarından canlarını, evlatlarını istemiyor, nâil olduğu nimetlerin pek az bir miktarını kendi rızâsı için fedâ etmesini emrediyor Acaba bu kadar fedakârlıkta bulunmayan insanlardan kendi canların fedâ etmeleri istenilse idi o zaman ne yaparlardı Nitekim Hz İbrahim (as) böyle bir emir karşısında teslimiyet gösterince ona bir kurban ihsan buyurulmuştu

Müslümanlık bilincimizi yenileyen, millet olma irademizi canlı tutan; birlik, beraberlik ve kardeşlik duygularımızı pekiştiren, yardımlaşma ve dayanışmayı sağlayan Kurban Bayramı bizleri yeniden kavuşturduğu için, Yüce Rabbimize hamd ediyor, Sevgili Peygamberimize salât ve selamlarımızı arz ediyoruz Aslında bayramlar affı kerem, lütfu gufran mevsimleridir Hakikâtin gölgesinde, ALLAH (cc) ve Peygamber (sav) yolunda geçen, bu yüce yolun hakiki bahtiyar insanları; kadrinizi kıymetinizi bilirseniz sizler için her güzel gün bir bayramdır Bu bayramlar; gönüllerden keder bulutlarını temizleyen, gönüllerini ALLAH’ı zikrederek olgun bir mümin kalbine çeviren, sadece mensup olduğu yola hizmet etmeyi ibadet olarak kabul eden, omuzlarında her zaman manevi yük olduğunu hisseden samimi, sadakatli, cömert ve fedakâr bahtiyarların bayramlarıdır…
Kalplerimizde iman ateşi yanmadıkça, iman güneşi doğmadıkça, ilahi ahlakın baharları açılmadıkça, azalarımızdan ameli Saliha nurları yayılmadıkça, dünyada ve ahiret hayatında mutlu olmamız başarılı olmamız mümkün değildir ALLAH yolunda riyasız sadakatli olarak yapılan ameli Salihalar ve kuvvetli imanlar bizlerin kurtuluş sebepleri olacaktır
Bu sebeplerden dolayı Kurban ibadeti, Kur’ân-ı Kerim’de ilahi simge ve dini sembollerden biri olarak ifade edilmekte, kurban kesme işlemi başlı başına bir kulluk davranışı olarak öngörülmektedir Bu bakımdan Kurban Bayramında; bayram namazından sonra kurban kesmek, dini bir görevdir Mukim ve zengin olan her Müslüman ALLAH’a yakın olmak ve O’nun sevgisini kazanmak niyetiyle kurban kesmelidir Yüce Rabbimiz Kevser Suresinin ikinci ayetinde; “Rabbin için namaz kıl ve kurban kes” buyurmuş, Sevgili Peygamberimiz (sav) de; “Âdemoğlu, Kurban Bayramı günlerinde ALLAH için kurban kesmekten daha sevimli bir iş yapmış olamaz” hadis-i şerifi ile bu ibadetin önemini vurgulamışlardır Hac Suresinin 37 ayetinde ise; “Fakat unutmayın ki, onların ne etleri ALLAH’a ulaşır ne de kanları Lakin ona ulaşan yalnızca sizin takvanızdır” buyrularak her ibadette olduğu gibi kurban ibadetinde de samimi olmanın ve yalnızca ALLAH’ın rızasını gözetmenin ne kadar büyük bir önem arz ettiği özellikle belirtilmiştir
Kurban ibadeti; kişiye, gerektiğinde malını ve canını ALLAH yolunda feda edebilme bilincini ve servetini başkalarıyla paylaşabilme ahlâkını kazandırır; onu cimrilik hastalığından, dünya malına aşırı derecede tutkunluktan kurtarır Zengin ve fakirlerin birbirleriyle kaynaşmalarına ve bayram boyunca fakir ve yetimlerin sevinmelerine vesile olur Kardeşlik, yardımlaşma ve dayanışma ruhunu canlı tutup, sosyal adaletin gerçekleşmesine katkı sağlar Ekonomik hayatı canlandırır Ayrıca dünyanın değişik bölgelerinden dilleri, renkleri ve ırkları farklı olan milyonlarca Müslüman’ın haccetmek niyetiyle bir araya gelerek Hac ibadetini bu günlerde yapıyor olmaları da Kurbana ve Kurban Bayramı farklı bir anlam ve mana yükler
Bayramlar, sevinçlerin paylaşıldığı, kalplerin yumuşadığı, akraba ve komşuların ziyaret edildiği, yetimlerin sevindirildiği, misafirlerin ağırlandığı mutluluk, sevinç ve ibadet günleridir Bu nedenle geliniz hep birlikte sevgi, yardımlaşma ve dayanışma günü olan bu Kurban Bayram günlerinde; ana-babalarımızı, akrabalarımızı, yaşlıları, kimsesizleri, eş, dost ve komşularımızı ziyaret edip bayramlarını tebrik edelim Varsa aramızdaki dargınlıklara, küskünlüklere son verelim Kendi çocuklarımızı sevindirirken; boynu bükük yetimleri, çocuklarına bayram hediyesi alamayan yoksulları, hatta ekmek parası bile bulamayan fakirleri unutmayalım Keseceğimiz kurbanların etlerinden fakir ve yetimlere dağıtalım Bu arada ahirete göç etmiş olan yakınlarımızı ve bütün Müslümanları da hayırlarla ve fatihalarla analım Kurbanlarımızı yalnızca ALLAH rızası için keselim..

“AşK” Kurban İster…!

Cevahir — Thu, 19 Nov 2009 22:05:57 +0000

Bağdatlı söz ustası Fuzûli bir gazelinde,

Vermeyen cânın sana bulmaz hayât-ı cavidân

Zinde-i câvid ana derler ki kurbândır sana

Diyor Bu beyti anlamak için belki de onun çok ünlü olmuş bir başka beytine bakmak gerekecek Şöyle:

Yılda bir kurbân keserler halk-ı âlem îyd için

Dem be dem sâat be sâat ben senin kurbanınam

(Birileri ibadet için yılda bir defa kurban kesiyorlarBen ise her an ve her saat senin için yeniden kurban olmaya hazırım ve belki de bu ayrılık yüzünden kurban olmadayım)
Kurban ,İslam’ın beş şartından birisidir ve yılda bir kez bir şükrane,bir teşekkür,bir kulluk bildirme ritüeli olarak uygulanırİnsan ALLAH’a böylece yakınlaşır ve aradaki bağlar pekişirSevenin de sevilene kurban olması bu yakınlığı istemek yüzündendir ve belki de ona kulluğunu bildirebilmek içindirBu durumda kurban olmakaşkın ilk adımı sayılırÇünkü yakınlaşma kurban olma ile eş zamanlı ilerlerÂşık,daha ilk adımda kendini feda etmeli,kendinden vazgeçmeli ki,âşıklık iddiasında bulunabilsinBöylece kendisine bir aşk yolu açılacak ve ilerlemeye başlayacaktırHani mistisizmdeki nefsi kurban etme ,benlikten arınma gibiDerviş bir yola girmeden önce nefsini öldürmek üzere hazırlanır ve nefsini öldürebildiği ölçüde aşk yolunda ilerleyip makamlara ererTıpkı bunu gibi , o ilk kurbandan sonradır ki,âşık için de aşk yolu aydınlanır ve ilerleme,bu yolda olgunlaşma başlarYukarıdaki beyitte Fuzûli bütün bunların ötesinde bir adım daha atarak,”Ey sevgili! Ben senin saat be saat,dem be dem,saniye başına bin defa kurbanınam”diyor.Böylece sırf yıllık teşekkür borcundan kurtulmak için kurban kesenler ile benim aramda bir fark var demek istiyorÇünkü önemli olan,teşekkür borcundan kurtulmak değil,sevgili uğruna fedakarlıklardan ne kadarı yapabiliyorsa onu yapmak ,böylece ona yakınlaşmaktırYani nefes başına bin defa kurban olurcasına yakınlaşmak…Şimdi ilk beyte dönüp ne anlatılmak istendiğine bakalım:

Vermeyen cânın sana bulmaz hayât-ı cavidân

Zinde-i câvid ana derler ki kurbândır sana

(Sana canını bağışlamayan ,canını sana sunmayan kişi,hayat-ı câvidân bulamaz. Her dem diri ve genç olmak ,elbette sana kurban olmakla mümkündür)
Ferhat ,şirin için öldüğü için ölümsüz hayat buldu ,bugün Ferhat’ın adını anıyoruz Kays ile Leyla birbirleri için öldükleri için bugün yaşıyorlarO hâlde aşk işinde yaşamak için ölmek gerekirYaşamak için ölmenin sırrı hayatı çoğaltmaktan geçerHayatı üretmekten,zamanı çoğaltmakzamanı başkaları için de kullanılır yapmakTek başına tüketmek yerine paylaşarak çoğaltmakBelki zamanı başkaları içinde örnek hâle getirmekBir şeyler yapıp bu dünyadan öyle gitmek,adımızı gökkubbenin duvarına kazımak

Aşk işinde bir âşık,sevgilisi karşısında kendisini fedakârlık ile var eder,onunla aşkını ispatlarBelki sorar kendisine;”Ey âşıklık iddiasında bulunan gönül! Sevgili için ne hazırladın ,onun uğrunda fedakârlığın ne derece olacaktır?Elbette sevgilinin bütün âşıkları onun için fedakarlık yapıyorlar,herkesin bir fedakarlığı vardır onun için ama sen hangisini yapabileceksin?!Kimisi şunu verir,kimisi bunu verir;kimisi şu gece uykusuz kalır,kimisi şu gününün gözyaşıyla geçirir,kiminde ah-vah,kiminde ayrılık yarası,kiminin bağrında ateşler,kiminin gözyaşı denizler gibiKimisi şöyle şiirler yazar,kimisi böyle efsane olurHerkes bir fedakarlık peşinde,herkes kendinden vazgeçmiş ,sevgili için yaşıyorCanı için sevgili isteyenler yok olmuş, sevgili için can arzu edenler var Sen de onların arasındasın madem, neyin var sevgili için, ona ne hazırladın?!
İskender Pala

Kurban ve Av – Büyük İslam İlmihali – Ömer Nasuhi Bilmen

Cevahir — Wed, 11 Nov 2009 13:39:26 +0000

Kurban ve Av

-Kurbanın Mahiyeti, Vücubu ve Şer’î Hikmeti

-Kurbanın Cinsi ve Kusurlu Olup Olmaması

-Kurbanın Kesilme Vakti

-Kurbanın Eti ve Derisi Üzerinde Yapılacak Şeyler

-Akîka Kurbanı

-Zebh, Zebiha ve Tezkiyenin Mahiyetleri

-Etleri Yenen ve Yenmeyen Hayvanlar

-Kimlerin Boğazlayacağı Hayvanların Eti Yenir veya Yenmez

-Meytenin Mahiyeti ve Hükmü

-Avın Mahiyeti ve Caiz Oluşu

-Nelerle Av Yapılır?

-Av Hayvanında Aranılan Şartlar

-Avla İlgili Çeşitli Meseleler

Kaynak: Büyük İslam İlmihali – Ömer Nasuhi Bilmen

Avın Mahiyeti ve Caiz Oluşu

Cevahir — Wed, 11 Nov 2009 13:31:11 +0000

                 Sayd (av), yaratılışında vahşi olup insandan kaçınan, eti yensin yenmesin, herhangi bir hayvandır ki, ele geçirilmesi ancak bir hile ile mümkün olabilir. Böyle bir av hayvanını kaçamaz bir hale getirip elde etmeye İstiyad (Avlamak) denir.
                 Bir av hayvanına karşı bir köpeğini salıvermeye “İrsal“, kışkırtıp sıçratmaya da “İğra” denir. İğra irsalden sonra olur.
Ava kendiliğinden varan öğretilmiş köpek gibi bir hayvanın arkasından yapılacak “İğra”, irsal hükmündedir.
                 Vahşi hayvanları avlamak caizdir. Bu mubah olan bir kazanç yoludur. Fakat diğer kazanç yolları bundan daha faziletlidir. Zevk ve eğlence için av avlamak uygun değildir. Kalbe katılık ve gaflet getirir. Yaratıklara karşı şefkat duygularını azaltır.
Bununla beraber Yüce Allah bu hayvanları insanlar için yaratmıştır. İnsanlar ya bir ihtiyaç veya kendi cesaretlerini denemek veya bir genişlik bulmak için bazı hayvanları avlayabilirler. Çok kez yenecek hayvanları yenmek için, yenmeyecek hayvanlar da derileri, dişleri veya zararlarını kaldırmak için avlanır.
Ancak bunları avlamak için başkalarının ekinlerini yok etmek, onları evlerinde rahatsız etmek caiz değildir.

- Nelerle Av Yapılır?

- Av Hayvanında Aranılan Şartlar

- Avla İlgili Çeşitli Meseleler

Kaynak: Büyük İslam İlmihali – Ömer Nasuhi Bilmen

Avla İlgili Çeşitli Meseleler

Cevahir — Wed, 11 Nov 2009 13:29:55 +0000

                 Avlanacak birçok hayvan için bir Besmele yeterlidir. Şöyle ki: Avcı silah atarken veya öğretilmiş hayvanı salıverirken bir kez “Bismillâhi Allahü Ekber” dedikten sonra bir kaç hayvan aldığı yara sebebiyle ölmüş olsalar, hepsinin etleri yenebilir.
Yine, bir kimsenin belli bir av hayvanına Besmele ile attığı ok veya kurşun, diğer bir avı yaralayarak öldürse, onun da eti yenebilir. Çünkü bu şekilde yapılan Besmele, o belli ava değil, atılan alete veya salıverilen hayvana aittir. Bununla beraber yükümlülük, güce göredir. Avcının gücü ise, yalnız atmayadır, yoksa dilediği ava isabet ettirmek değildir.
                 Bir ava karşı öğretilmiş bir köpeği veya doğan gibi diğer bir hayvanı Besmele ile salmak da bu hususta kurşun atmak hükmündedir. Fakat avcı bir alet üzerine Besmele okuduğu halde, diğer bir aleti atacak olsa, bu aletin isabet edeceği avın eti, o av Besmele ile kesilmedikçe yenmez.
Aynı şekilde, bir kimse boğazlamak üzere olduğu bir hayvanı, Besmele okuduktan sonra bırakıp da onun yerine önceki Besmele ile başka bir hayvanı boğazlayacak olsa, bunun eti helal olmaz. Çünkü bu ikinci hayvan üzerine Besmele yapılmamıştır.
                 Atılan bir kurşundan aldığı bir yara sonunda henüz elde edilmeden ölen veya bir av köpeğinin açtığı yaradan dolayı hemen ölen bir av yenebilir. Fakat atılan taşın ve diğer bir merminin sadece ağırlığından dolayı yara bulunmaksızın ölen veya bir av köpeğinin sadece çarpmasından veya boğmasından dolayı ölen bir av, yenmez. Çünkü yaralama, hükmen bir boğazlamadır. Yara bulunmayınca, boğazlama da yapılmamış olur. Kabul edilen fetva budur.
                 Av hayvanının yenebilmesi için, sadece yaralama yeterli değildir. Bununla beraber kan da akmış olmalıdır. Fakat bazı alimlere göre kan akması şart değildir. Diğer bazı alimlere göre de, yara büyük ise, kan çıkması gerekmez, değilse, gerekir.
İmam Ebû Yusuf ile İmam Şafiîye göre, aslında yara gerekli değildir. Yara bulunmasa da, öğretilmiş hayvanların öldürdükleri hayvanların etleri yenebilir.
                 Dişli öğretilmiş hayvanlar, tuttukları avların kanlarını içseler veya sahiblerinin kendilerine atacağı et parçalarını yeseler veya sahibleri avı elde ettikten sonra bunun etinden yiyecek olsalar, bu işler avlanmış olan hayvanın etinin yenmesine engel olmaz.
                 Yaralı olduğu halde henüz canlı iken elde edilen bir av, besmele ile boğazlanmazsa, eti yenmez. Ancak ele geçen bir hayvanın hayatı, yeni boğazlanmış bir hayvanın hayatı gibi hemen sönmek üzere ise, onun boğazlanması gerekmez. Bununla beraber boğazlanması daha iyidir.
                 Öğretilmiş bir av hayvanı, avladığı avı yaraladıktan sonra, yere çarpıp tekrar yaralayarak öldürse, eti helal olur. Çünkü tutacağı avı bir defa yaralayıp tekrar yaralamaması hayvana öğretilemez. Onun için bu bağışlanmıştır.
                 Avcı tarafından atılan bir şeyle yaralanan bir av, ilk önce yere düşüp de hemen ölse, yenebilir. Çünkü bundan kaçınmak mümkün değildir. Fakat suya, dam üzerine veya bir ağaç üzerine, oradan da yere düşerek ölse, eti yenmez. Çünkü su ile veya dama düşmekle veya ağaca çarpmakla ölmüş olması düşünülebilir.
Fakat başka bir görüşe göre, eğer aldığı ilk yara hemen öldürücü bir yara ise, eti yenebilir, değilse yenmez.
                 İki avcıdan biri silah atarak bir avı yaraladığı halde, diğeri de silah atarak öldürse, bakılır: Eğer bu iki avcıdan biri silah atıp da avı kaçamaz hale getirdikten sonra, diğeri de silah atarak onu öldürse, eti yenmez. Çünkü bu takdirde o avı tutup boğazlamak mümkündür. Artık ikinci avcı, bu avın yaralı durumundaki kıymetini birinci avcıya öder. Fakat bu av, ilk yaradan dolayı, artık yaşaması umulmayacak bir hale gelmişse, eti yenebilir. Çünkü bu durumda ölmesi, birinci avcının silahına bağlanır, ikinci avcıya da kıymet ödemek gerekmez.
                 Yakınlık kazanmış olan av hayvanlarını da boğazlamak gerekir. Evde beslenen geyik gibi…
Aksine olarak koyun ve deve gibi ehil bir hayvan yabanileşip de ele geçirilmesi zor olsa veya kuyuya düşüp de boğazlanması mümkün olmasa, herhangi bir alet veya silahla yaralamak (mesela kurşun atmak) suretiyle öldürülmesi caiz olur. Böylece yenir. Çünkü o hayvanın gerçekten boğazlanması, imkansız olmuştur.
                 Bir kimse öğretilmiş hayvanı, Besmeleyle bir ava gönderdiği halde o hayvan, arka arkaya birçok av hayvanlarını avlayacak olsa, hepsi de yenebilir.
Yine, bir ava attığı ok veya kurşun birkaç av hayvanına isabet ederek bunları yaralasa ve öldürse, hepsi de yenebilir.
(İmam Malik’e göre, ilk avlanan yenebilir, diğerleri yenmez. Çünkü bu İmama göre, ava hayvanı göndermek veya silah atmak halinde avı belirlemek şarttır. Bu belirleme ise, yalnız birinci av için olmuştur.)
“Doğrusunu en iyi bilen Allah’dır ve asıl güzel olan Allah katında güzel olandır.”

Kaynak: Büyük İslam İlmihali – Ömer Nasuhi Bilmen

Av Hayvanında Aranılan Şartlar

Cevahir — Wed, 11 Nov 2009 13:24:17 +0000

Bir av etinin yenilebilmesi için şu şartlar gereklidir:

    1-) Av, dinimizce eti yenen hayvanlardan olmalıdır.
    2-) Avcı, hayvan boğazlamaya ehil bir müslüman veya kitab ehlinden olmalıdır. Bunlardan Besmeleyi bilen ve av kasdinde bulunan bir çocuğun veya delinin veya bir sarhoşun avladığı av helaldir. Fakat hac ve umre için ihramda bulunan bir müslümanın Harem Bölgesi dahilinde ve haricinde avlayacağı av helal olmaz.
Yine, bir Mecûsî, putperest veya mürtedin (hak dinden çıkmışın) avladığı hayvanın eti de haramdır, bunlar yenmez.
    3-) Avcı ava silah atarken veya hayvanı salıverirken gerçekten veya hükmen Besmele çekmiş olmalıdır. Besmeleyi unuttuğundan dolayı terk eden bir avcı, hükmen besmele getirmiş olur. Besmele kasden terk edilmiş olursa, avın eti yenmez, haramdır.
(İmam Şafiîye göre, Besmele getirmek şart değildir, fakat bunu terk mekruhtur.)
    4-) Avlanan hayvan, avcının henüz eline geçmeden almış olduğu yaradan dolayı ölmüş olmalıdır. Onun için henüz ölmeden ele geçirilirse, boğazlanması gerekir. Bu durumda boğazlanmadan ölürse, eti yenmez.
    5-) Avcı silahı ile vurduğu veya öğretilmiş av hayvanı ile tutturup yaraladığı avı durdurmaksızın ele geçirmek için peşine koşmalıdır. Çünkü bu durumda avı daha ölmeden yakalayıp boğazlaması mümkündür. Bu boğazlama mümkün oldukça hükmen boğazlama yeterli olmaz. Onun için bir süre durduktan sonra veya başka bir şeyle uğraşıp av gözden kaybolduktan sonra gidip de avı ölmüş bulsa, onun eti yenmez. Çünkü bu halde başka bir sebeble ölmüş olması, düşünülebilir. Fakat böyle beklemeksizin hemen gidip de avı yaralı olarak ölmüş bulsa, eti yenebilir. Buna göre hükmen bir boğazlama bulunmuş olur.
    6-) Ava saldıran öğretilmiş hayvan da, bir süre durmayıp hemen ava doğru yürümelidir. Buna öğretilmemiş başka bir hayvan da eşlik etmelidir.
Pars gibi öğretilmiş bir hayvanın, salıverildikten sonra dinlenmek için değil de, avını avlamak için hile olarak bir yere saklanıp duruvermesi, zarar vermez.
    7-) Av köpekleri gibi öğretilmiş azı dişli av hayvanları, tuttukları avların etinden kendileri hiç yememelidir. Eğer bu avcı hayvanlar, tuttukları avları parçalayıp etlerinden yiyecek olurlarsa, artık avlanan hayvanların etleri yenmez. Fakat tırnaklı olan öğretilmiş hayvanların tutup etlerinden yedikleri hayvanlar, insanlar tarafından da yenir. Çünkü bu ikinci kısım hayvanların öğretilmiş olmaları, yemeyi terk suretiyle değildir; çağrıldıkları zaman geriye dönüp gelmeleri iledir.

Kaynak: Büyük İslam İlmihali – Ömer Nasuhi Bilmen

Nelerle Av Yapılır?

Cevahir — Wed, 11 Nov 2009 13:20:43 +0000

                 Av, ya öğretilmiş köpek, doğan, pars, atmaca ve şahin gibi bir hayvanla yahut yaralayan ve öldüren bir silahla veya tuzak kurmakla, çukur kazmak, bıçak, kılıç ve kamış gibi keskin bir şeyi yere dikmekle yapılır. Bir hayvanın av için öğretilmiş hale geldiği, ya anlayış üstünlüğü ile veya bilen kimselere başvurarak sabit olur. Çünkü bu gibi hayvanların öğretim süreleri onların durumlarına göre değişir. Bunun için belirli bir süre yoktur. Bu, İmam Azam’a göredir. İki İmama ve İmam Azam’dan diğer rivayete göre de, azı dişleri olan hayvanların öğretilmiş hale gelmeleri de, salıverildikten sonra çağrıldıkları zaman hemen koşup gelmeleri ile bilinir.
Pars gibi hayvanların öğretilmiş bir hale gelmiş olmaları da, hem yemeyi terk, hem de çağrılınca dönüp gelmeleriyle belli olur. Çünkü bunların yaratılışlarında hem yırtıcılık, hem de ürküp kaçmak vardır.
                 Av için öğretilmeye elverişli olmayan aslan, kaplan ve ayı gibi hayvanlarla ve tamamen necis (pis) olan domuzla av yapmak caiz değildir.
                 Bir av hayvanının öğretilmiş olmadığı sonradan anlaşılsa, meselâ: Öğretilmiş olduğuna hükmedilen azı dişli bir hayvan, avladığı hayvanın etinden yese veya tırnaklı bir avcı hayvan çağrıldığı halde geri dönüp gelmese önceden ve sonradan avladığı hayvanın eti haram olur. Çünkü bu durumda hayvanın henüz öğretilmiş bir hale gelmedikçe, avlayacağı hayvanlar yenilmez.

Kaynak: Büyük İslam İlmihali – Ömer Nasuhi Bilmen

Meytenin Mahiyeti ve Hükmü

Cevahir — Wed, 11 Nov 2009 13:16:49 +0000

                 Kendi başına ölmüş olan herhangi bir hayvana Meyte (Leş) denir. Böyle bir hayvan temiz değildir, yenmez. Boğazlanmayıp da boğulmuş olan, başı koparılan, başına tokmak vurulan veya kulak tozuna şiş saplanan ve böylece öldürülen hayvanlar da meyte hükmündedir; çünkü meşru şekilde boğazlanmamışlardır.
                 Yüksek bir yerden düşüp ölen, başka bir hayvanın tepmesi veya toslamasıyla veya bir taş ve ağaç parçasının çarpmasıyle ölen, bir yırtıcı hayvan tarafından parçalanarak ölen herhangi bir hayvan da meytedir. Onun için eti yenmez.
Fakat aslen eti helal olan ve üzerinde hayat eseri bulunan böyle bir hayvan Besmele ile boğazlanırsa eti yenebilir. Bu İmam Azam’a göredir. İmam Ebû Yusuf’a göre, eğer onun benzeri bir hayvan yaşamayacak bir halde ise, boğazlanmakla onun eti helal olmaz. İmam Muhammed’e göre de, eğer henüz boğazlanan hayvanın yaşayabileceği pek az bir mikdardan biraz daha ziyade yaşayabilecek bir halde ise, boğazlanınca eti helal olur; değilse olmaz.
                 Eti yenen bir hayvanın boğazlanmadan önce, ondan kopan ve kesilen herhangi bir parçası yenilemez, bu meyte hükmündedir. Bundan yalnız balık ile çekirge müstesnadır. Çünkü bunlarda boğazlamaya gerek yoktur. Bir de, bir hayvanın kesildikten sonra kendisinde hayattan henüz eser varken kopan parçası, meyte hükmünde değildir. Ancak bu parçayı yemek mekruhtur.

Kaynak: Büyük İslam İlmihali – Ömer Nasuhi Bilmen

Kimlerin Boğazlayacağı Hayvanların Eti Yenir veya Yenmez

Cevahir — Wed, 11 Nov 2009 13:11:57 +0000

                                 Müslümanların ve kitab ehli olan Yahudî ve Hıristiyanların, kadın dahi olsalar, Besmele ile (Allah’ın adını anarak) boğazlayacak oldukları hayvanların, eti yenen hayvanlar olmak şartıyle etleri yenir. Besmele tam kesim anında olacaktır, bu şarttır. Kesim anında bir şey yemek suretiyle veya başkası ile konuşmakla önceki besmeleye ara verilerek meclis değişirse, bu yeterli olmaz. Yeniden Besmele getirmek gerekir.
Müslüman veya kitab ehlinden olan ve Bismillah demeye gücü yeten bir çocuğun veya delinin, dilsizin, sünnetsizin ve sarhoşun Besmeleyle kesecekleri bu tür hayvanların etleri de yenebilir.
                                 Besmelenin unutularak terk edilmiş olması zarar vermez. Hatta kitab ehlinin Besmele deyip demedikleri bilinmediği takdirde de kestikleri eti yenen hayvanlar helal olur. Çoğunluğun görüşü budur.
                                 Mecûsîlerin, putlara tapanların, hak dinden çıkanların (mürtedlerin), Besmeleyi kasden terk eden müslümanların veya kitab ehlinin kestikleri yenemez. Bu hayvanların etleri haram olur.

- Etleri Yenen ve Yenmeyen Hayvanlar