SORU; Bazı sürelerin bazı namazlarda okunmasının daha sevablı olduğuna dair Tatbikat-ı Nebevi varid midir?

CEVAP: Rasûlullah (s.a.s) sabah namazının sünnetinin birinci rekatında Kafirun, ikinci rek’-atında İhlas suresini, vitir namazının birinci rekatında A’la,ikincide Kafirun, üçüncü rek’atında İhlas suresini okurdu. Günün ilk ve son namazı olan bu iki namazda Kafirun ve İhlas sürelerinin okunması manidardır. Kafirun suresinde “leküm dînüküm”… diyerek hak dinden başkası ve Allah’dan gayrı ilahlar nefy, ihlas süresiyle de sıfat-ı ilahiyeyi zikrederek ispat gerçekleşmektedir.
Tevhidde “La ilahe” diyerek bütün ilahları nefyettikten sonra, “ill’allah” diyerek Allah’ı ispat etmeye benzemektedir. Doğrusunu’Allah bilir.

SORU: Vitir namazında diğerlerinden farklı olarak kunut duası okunmaktadır. Sebebi ve kunut dualarının özelliği nedir?

CEVAP: Kunut dualarının birinci cümleleri fatiha süresindeki “iyyake na’budu ve iyya-kenesteîn”. “Ancak sana ibadet eder, ancak senden yardım dileriz.” ayetinden muktebestir.
Adeta bu dualar bu ayetin tefsiri mahiyetindedir. “…sana isyan edeni terk ederiz, bırakırız (kötülüklerin hakim olduğu diyardan hicret ederiz) mealindeki dua ile Kafirun suresindeki “siz benim taptığıma tapmazsınız, ben de sizin taptığınıza tapmam” ayetleri arasında bir bağ kurulabilir.
Böylece mü’min sabahın ilk vaktiyle akşamın son vaktinde imanı tazelemek ve hep bu şuurla yaşamayı itiyad haline getirmektedir.

SORU: Üç cuma namazım arka arkaya özürsüz terk edenin cenaze namazı kılınmaz, münafık olur, evliyse nikahı bozulur deniyor doğru mu?

CEVAP: Bir müslümanın cenaze namazının kılınmaması, nikahının bozulması için onu kafir kabul etmek gerekir. Halbuki durum böyle değildir. Bu ve benzeri sözler cuma namazım terk etmenin büyük günah olduğunu anlatmak içindir. Ehli Sünnet inancına göre kebîre (büyük günah) kulu imandan çıkarmaz. Ancak şunu unutmamak lazım ki, iyi amellerle muhafaza altına alınmayan iman, her zaman sönme tehlikesiyle karşı karşıyadır. İslâm, cemaat dinidir.
Cemaatın farz olduğu tek namaz da Cuma namazıdır. Cuma namazını terk eden diğer namazları haydi haydi terkedecek, üç cuma üst üste İslâm Cemaatından uzak kalan, müslümanlardan başkasının safında yer alacaktır. O bu haliyle dini bırakmış gibidir. Akibeti hakkında bir şey söylenemez. Ya küfür karanlıklarında boğulacak veya tevbe istiğfar ederek iman aydınlığına çıkacaktır.

SORU: Kaza namazı olan sünnet namaz kılamaz, mı? Sünnet yerine kazaya mı niyetlenmeli?

CEVAP: Kaza namazıyla iştigal nafilelerle iştigalden evladır. Fakat müekked olsun olmasın farz namazlarının sünnetleri bundan müstesnadır. Yani bu sünnetleri terk ederek bunların yerine kazaya niyet edilmesi evla değildir. Hatta hakkında hadis varid olmuş kuşluk, tesbih namazları gibi nafileler de böyledir. Çünkü nafileler farzları ikmal eder. Vaktinde kılınmayan nafilelerin telafisi mümkün değildir. Kaza namazlarının muayyen vakti olmadığı için telafisi mümkündür.
Namazları Kazaya bırakmak büyük günahtır. Bu günahtan kurtulmak için sünnetler feda edilemez. Böyleleri daha fazla ibadet ederek Allah’ın affına sığınmaları gerekirken hakkında şefata vesile olacak sünnetleri terk etmesi uygun olur mu? Farzların bir kısmını kazaya bırakmak bir kısmını da sünnetlerden tecrit etmek iki kat kusur olur.
Hem sünnetleri, hem kazaları kılmaya vakit bulamadıklarını iddia edenler insaflıca, boş yere heder ettikleri vakitleri düşünerek cüretlerinden vazgeçmelidirler. (Ö.N. Bilmen. Büyük İslâm İlmihali, İst. S. 179 v.d.)

SORU: Cenaze hakkında me’sur (rivayet edilen) duaları bilmeyen kimseler ne yapar?

CEVAP: Kolaylarına gelen başka münasip duaları okuyabilirler. Mesela; (Rabbena atina fi’d-dünya haseneh) ayet-i kerimesini okusalar bu yeterlidir.

SORU: Cenaze namazına başlandıktan sonra gelerek cemaate katılan kimse ne yapar?

CEVAP: Derhal tekbir alır, noksan kalan tekbirleri de selamdan sonra dua okumadan peş peşe alıp daha cenaze musalladan kaldırılmadan ikmal eder.

SORU: Kadınlar cenazeyi teşyi edebilirler mi?

CEVAP: Kadınların cenazeyi teşyi etmeleri tahrimen mekruhtur. Bundan dolayı sevaba değil, günaha girmiş olurlar.

SORU: Bir kimse kendisi için kabir kazdırıp hazırlayabilir mi?

CEVAP: Bir kavle göre bu mekruhtur. Fakat kefen hazırlamakta kerahet yoktur.
Hz. Ebu Bekir es-Sıddık (r.a) kendisine kabir kazıp hazırlamak isteyen bir kimseye:” Nefsin için kabir hazırlama, kabir için nefsini (kendini) hazırla!” diye buyurmuştur.

SORU: Ölünün velisi, definden sonra birinci günden yedinci güne kadar ne yapar?

CEVAP: Bu arada kolayına gelen şeyi fakirlere tasadduk ederek sevabını ölüye bağışlamalıdır. Bu bir sünettir. Eğer buna gücü yetmezse iki rek’at namaz kılarak sevabını bağışlamalıdır.

SORU: Kabirler nasıl ziyaret edilmelidir?

CEVAP: Kabirleri haftada bir gün, bilhassa Cuma ve Cumartesi günleri gidip ziyaret etmek erkekler için menduptur. Salih zatların kabirleri de teberrük için ziyaret edilir, velevki uzak bir yerde bulunmuş olsun, bu hususta yolculuğu ihtiyar menduptur.

SORU: Kabir kenarına oturarak Kur’an okuyabilir miyiz?

CEVAP: Muhtar olan kavle göre Kur’an okuyacak kimsenin kabir kenarına oturmasında kerahet yoktur. Oturup “Yasin” suresi celilesine okumak da pek sevaptır. Bu yüzden Allah Teâlâ’nın ölülerimize kolaylık vereceği, okuyana da ölüler adedince hasenat ihsan buyuracağı İmam-ı Ali’den ve Hz. Enes’den (radiyallahu anhuma) rivayet olmuştur.

SORU: Başkalarına, mesela; “Peygamberlere, Kabe-i Muazzamaya” yemin edilir mi?

CEVAP: Bunlara yemin edilemediği gibi, mahlükattan birinin başına veya hayatına yemin edilmesi de caiz değildir.

SORU: Allah Teâlâ’nın verdiği nimeti izhar için bir zinet olmak üzere kafi miktarda ziyade elbise edinmenin hükmü nedir?

CEVAP: Bu müstehabtır. Peygamber Efendimiz (s.a.s) “Allah Teâlâ sana in’am ettiği gibi sen de nefsine in’am et”buyurmuştur. Bir başka hadis-i şerifte de “Şüphe yok ki Allah Teâlâ nimetinin eserini kulunun üzerinde görmeyi sever” buyurulmuştur.

Altınoluk Dergisi / Mustafa Eren