Bağdatlı söz ustası Fuzûli bir gazelinde,

Vermeyen cânın sana bulmaz hayât-ı cavidân

Zinde-i câvid ana derler ki kurbândır sana

Diyor Bu beyti anlamak için belki de onun çok ünlü olmuş bir başka beytine bakmak gerekecek Şöyle:

Yılda bir kurbân keserler halk-ı âlem îyd için

Dem be dem sâat be sâat ben senin kurbanınam


(Birileri ibadet için yılda bir defa kurban kesiyorlarBen ise her an ve her saat senin için yeniden kurban olmaya hazırım ve belki de bu ayrılık yüzünden kurban olmadayım)
Kurban ,İslam’ın beş şartından birisidir ve yılda bir kez bir şükrane,bir teşekkür,bir kulluk bildirme ritüeli olarak uygulanırİnsan ALLAH’a böylece yakınlaşır ve aradaki bağlar pekişirSevenin de sevilene kurban olması bu yakınlığı istemek yüzündendir ve belki de ona kulluğunu bildirebilmek içindirBu durumda kurban olmakaşkın ilk adımı sayılırÇünkü yakınlaşma kurban olma ile eş zamanlı ilerlerÂşık,daha ilk adımda kendini feda etmeli,kendinden vazgeçmeli ki,âşıklık iddiasında bulunabilsinBöylece kendisine bir aşk yolu açılacak ve ilerlemeye başlayacaktırHani mistisizmdeki nefsi kurban etme ,benlikten arınma gibiDerviş bir yola girmeden önce nefsini öldürmek üzere hazırlanır ve nefsini öldürebildiği ölçüde aşk yolunda ilerleyip makamlara ererTıpkı bunu gibi , o ilk kurbandan sonradır ki,âşık için de aşk yolu aydınlanır ve ilerleme,bu yolda olgunlaşma başlarYukarıdaki beyitte Fuzûli bütün bunların ötesinde bir adım daha atarak,”Ey sevgili! Ben senin saat be saat,dem be dem,saniye başına bin defa kurbanınam”diyor.Böylece sırf yıllık teşekkür borcundan kurtulmak için kurban kesenler ile benim aramda bir fark var demek istiyorÇünkü önemli olan,teşekkür borcundan kurtulmak değil,sevgili uğruna fedakarlıklardan ne kadarı yapabiliyorsa onu yapmak ,böylece ona yakınlaşmaktırYani nefes başına bin defa kurban olurcasına yakınlaşmak…Şimdi ilk beyte dönüp ne anlatılmak istendiğine bakalım:

Vermeyen cânın sana bulmaz hayât-ı cavidân

Zinde-i câvid ana derler ki kurbândır sana

(Sana canını bağışlamayan ,canını sana sunmayan kişi,hayat-ı câvidân bulamaz. Her dem diri ve genç olmak ,elbette sana kurban olmakla mümkündür)
Ferhat ,şirin için öldüğü için ölümsüz hayat buldu ,bugün Ferhat’ın adını anıyoruz Kays ile Leyla birbirleri için öldükleri için bugün yaşıyorlarO hâlde aşk işinde yaşamak için ölmek gerekirYaşamak için ölmenin sırrı hayatı çoğaltmaktan geçerHayatı üretmekten,zamanı çoğaltmakzamanı başkaları için de kullanılır yapmakTek başına tüketmek yerine paylaşarak çoğaltmakBelki zamanı başkaları içinde örnek hâle getirmekBir şeyler yapıp bu dünyadan öyle gitmek,adımızı gökkubbenin duvarına kazımak

Aşk işinde bir âşık,sevgilisi karşısında kendisini fedakârlık ile var eder,onunla aşkını ispatlarBelki sorar kendisine;”Ey âşıklık iddiasında bulunan gönül! Sevgili için ne hazırladın ,onun uğrunda fedakârlığın ne derece olacaktır?Elbette sevgilinin bütün âşıkları onun için fedakarlık yapıyorlar,herkesin bir fedakarlığı vardır onun için ama sen hangisini yapabileceksin?!Kimisi şunu verir,kimisi bunu verir;kimisi şu gece uykusuz kalır,kimisi şu gününün gözyaşıyla geçirir,kiminde ah-vah,kiminde ayrılık yarası,kiminin bağrında ateşler,kiminin gözyaşı denizler gibiKimisi şöyle şiirler yazar,kimisi böyle efsane olurHerkes bir fedakarlık peşinde,herkes kendinden vazgeçmiş ,sevgili için yaşıyorCanı için sevgili isteyenler yok olmuş, sevgili için can arzu edenler var Sen de onların arasındasın madem, neyin var sevgili için, ona ne hazırladın?!
İskender Pala